سیستمهای حمل و نقل هوشمند (‏ITS‏) مجموعه ای از به کارگیری فناوریهای روز مانند دوربین دیجیتال، ‏سیستمهای موقعیت یاب ماهواره ای (‏GPS‏) و الگوریتم های هوشمند مورد استفاده در رایانه ها می باشد که ‏

‏ سیستمهای حمل و نقل هوشمند (‏ITS‏) مجموعه ای از به کارگیری فناوریهای روز مانند دوربین دیجیتال، ‏سیستمهای موقعیت یاب ماهواره ای (‏GPS‏) و الگوریتم های هوشمند مورد استفاده در رایانه ها می باشد که ‏امروزه جایگزین سیستمهای سنتی و دستی گذشته شده است و راهکاری برای بهبود وضعیت ترافیک، افزایش ‏ایمنی، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلودگی هواست.به گزارش روابط عمومی شهرداری تهران، ‏کارشناسان به منظور تحقق اهداف برنامه سیستم های حمل و نقل هوشمند، چند معیار در نظر می گیرند که ‏این معیارها به صورت استاندارد عبارتند از:
‏-بهبود وضع ایمنی:سیستمهای حمل و نقل هوشمند در به حداقل رساندن وقوع تصادفات کمک می کنند و ‏همچنین بر روی کاهش احتمال مرگ و میر در هنگام بروز حادثه تاکید دارند.
‏-زمان تاخیر:کاهش زمان تاخیر معیار عامل صرفه جویی در زمان اجرا نامیده شده که شامل کاهش تغییرات ‏زمان سفر و افزایش اطمینان در رسیدن به موقع به مقصد می شود.
‏-هزینه:این معیار برای بررسی میزان صرفه جویی و افزایش بهره وری در به کارگیری سیستم های حمل و ‏نقل هوشمند به کار گرفته می شود.
‏-ظرفیت موثر:ظرفیت موثر عبارت است از حداکثر میزان بالقوه ای که افراد با خودروها ممکن است از یک ‏شبکه عبور کنند.
‏-رضایت کاربر:رضایت کاربر نشان دهنده میزان خدماتی است که سیستم های حمل و نقل هوشمند در اختیار ‏کاربرهای سیستم حمل و نقل قرار می دهند.
‏-انرژی و محیط زیست:مطالعات انجام شده حاکی از تاثیرات مثبت سیستم های حمل و نقل هوشمند بر محیط ‏زیست بوده است. تاثیر سرعت متغیر خودرو بر افزایش انتشار گازهای آلوده بسیار زیاد می باشد. سرعتهای ‏خیلی پایین و خیلی بالا آلودگی ناشی از خروجی خودروها را افزایش می دهند. طبق تجزیه و تحلیلهای بین ‏المللی، ترافیکی که همیشه سنگین و در حال حرکت آهسته می باشد، هزینه بسیار زیادی برای جامعه دارد. ‏پیشنهاد لازم برای کاهش آلودگی هوا، سفر کردن با سرعت ملایم و یکنواخت است.
‏-اجزای زیربنای سیستم های حمل و نقل هوشمند در کلان شهرها:بخش زیربنایی سیستم های حمل و نقل ‏هوشمند در کلان شهر ها از پنج قسمت، شامل: سیستم های مدیریت مسیرهای شریانی، سیستم های مدیریت ‏آزادراهها، سیستم های مدیریت حمل و نقل عمومی، سیستم های مدیریت وقایع و مدیریت اورژانس تشکیل می ‏شود. تاثیر سرعت متغیر خودرو بر افزایش انتشار گازهای آلوده بسیار زیاد می باشد. سرعتهای خیلی پایین و ‏خیلی بالا آلودگی ناشی از خروجی خودروها را افزایش می دهند.
‏-سیستم های مدیریت مسیرهای شریانی:سیستم های مدیریت شریانی برای مدیریت ترافیک و کنترل راههای ‏شریانی به کار می رود. سیستم های کنترل چراغهای راهنمایی بنا به دلایل متعددی ارتقا می یابند که مهمترین ‏آنها بهبود ترافیک و حفظ و نگهداری سیستم می باشد. سیستم های کنترل چراغهای راهنمایی مسیرهای ‏شریانی امکان هماهنگ نمودن چراغها را در مناطق شهری فراهم می کند.
‏-سیستم های مدیریت آزادراهها
سیستم های مدیریت آزادراهها عبارتند از:
‏-نظارت و کنترل عملکرد آزاد راهها
‏-نظارت برای اعمال استراتژیهای مدیریت و کنترل مانند کنترل حجم ورودیهای بزرگراهها و ایجاد محدوده ‏های متفاوت برای حداکثر سرعت که بر اساس مشاهده شرایط آزادراهها ممکن است به کار گرفته شود.
‏-نشان دادن و رساندن اطلاعات به راننده، راننده ها ممکن است این اطلاعات را از طرق مختلف شامل ‏تابلوهای متغیر خبری، رادیو ترافیک، سیستم های اطلاع رسانی در داخل خودرو دریافت کنند.مزایای ‏مدیریت آزادراهها شامل افزایش سطح ایمنی، کاهش زمان سفر و تاخیر، افزایش ظرفیت پذیرش و روانی ‏حرکت خودرو است.
‏-سیستم های مدیریت حمل و نقل عمومی:سیستم های مدیریت حمل و نقل عمومی نشان داده اند که قادرند زمان ‏سفر را با بهبود عملکرد خودروها از یک طرف و بهبود عملکرد کلی شبکه حمل و نقل از طرف دیگر کاهش ‏بدهند. این سیستم ها موجب اجرای هر چه بهتر زمان بندی حرکت وسایط نقلیه عمومی شده و در نتیجه ‏مسافران زمان کمتری انتظار می کشند و هماهنگی بهتری در انتقال آنان ایجاد می شود.
‏-سیستم های مدیریت وقایع:سیستم های مدیریت وقایع می توانند باعث کاهش زمان و شناسایی وقایع، کاهش ‏زمان رسیدن خودروها به محل واقعه و کاهش زمان برای برگشت به حالت عادی شوند.
‏-مدیریت اورژانس:تعیین مزایای مدیریت اورژانس بستگی زیادی به چگونگی اجرای سیستم مدیریت وقایع ‏دارد. مزایای این مدیریت عبارتند از: اطلاع و اعلام حادثه، اعزام افراد، هدایت اورژانس یا سایر تجهیزات ‏لازم برای واکنش و پاسخ نسبت به حوادث.
خصوصیات سیستم کنترل مرکزی هوشمند
‏-امکان کنترل چراغهای راهنمایی به صورت متمرکز و لحظه ای از طریق سایت اصلی کنترل هوشمند
‏-امکان مشاهده و رفع نواقص سخت افزاری و نرم افزاری در سیستم مانند سوختن لامپ، قطع ارتباط ‏مخابراتی و یا عدم عملکرد صحیح شناسگرهای وسایل نقلیه
‏-امکان جمع آوری و برداشت آمار دقیق از وضعیت حجم خودروها در معابر گوناگون و در هر زمانی دلخواه ‏برای اعمال سیاست بهینه
نتایج سیستم
‏-افزایش سرعت متوسط، کاهش تاخیر و توقف اعمال شده بر رانندگان
‏-انتخاب بهترین اختلاف زمانی بین تقاطعات یک محور جهت ایجاد موج سبز
‏-امکان سرویس فوری به خودروهای ویژه نظیر آتش نشانی، آمبولانس و...
بررسی اثرات و مزایای سیستم های کنترل هوشمند در شهرهای دنیا
هم اکنون در سراسر دنیا استفاده از سیستم کنترل هوشمند چراغهای راهنمایی به عنوان ابزاری برای کاهش ‏میزان تاخیر در شبکه راههای شهری مطرح و اکنون در بیش از 65 کلان شهر مهم جهان حدود 12100 ‏تقاطع را تحت پوشش دارد.خلاصه ای از نتایج نصب سیستم های کنترل هوشمند در شهرهای مختلف دنیا به ‏صورت زیر است:در شهر سیدنی (استرالیا) نصب این سیستم باعث 30 درصد کاهش مصرف سوخت و 25 ‏درصد کاهش آلودگی هوا شده است.برای شهرهای مختلف آمریکا نتایج زیر بدست آمده است:در شهر ارلاندو ‏در ایالت فلوریدای آمریکا 2/2 میلیون دلار در سال صرفه جویی در مصرف سوخت، 56 درصد کاهش ‏توقف، 56 درصد کاهش زمان تاخیر و 9 الی 14 درصد کاهش آلودگی هوا.در لوس آنجلس 13 درصد کاهش ‏مصرف سوخت، 41 درصد کاهش زمان توقف، 44 درصد کاهش زمان تاخیر و ا4 درصد کاهش آلودگی ‏هوا.در واشنگتن 295 هزار و 500 گالن در سال کاهش مصرف سوخت،145 هزار وسیله نقلیه ساعت ‏کاهش تاخیر سالیانه در ویرجینیا 3/7 درصد کاهش مصرف سوخت، 5/25 درصد کاهش توقف، 25/2 ‏درصد کاهش زمان تاخیر و 16 الی 19/5 درصد کاهش آلودگی هوادر آبلین 6 درصد کاهش مصرف ‏سوخت، 37 درصد کاهش زمان تاخیر، 12 درصد کاهش آلودگی هوا،در شهر پاریس 10 درصد کاهش ‏مصرف سوخت، 30 درصد کاهش توقف، 20 درصد کاهش زمان سفر،در شهر تورنتو 5/7 درصد کاهش ‏مصرف سوخت، 22 درصد کاهش توقف و 8 درصد کاهش زمان سفردر تهران از حدود 4 سال پیش عملیات ‏نصب و راه اندازی سیستم های هوشمند شروع شده و در حال حاضر292 تقاطع مجهز به سیستم های هوشمند ‏وجود دارد که 221 مورد آن از طریق مرکز کنترل ترافیک کنترل می شود.با انجام مطالعات قبل و بعد روی ‏چندین تقاطع در تهران نتایج زیر حاصل شده است:با به کارگیری سیستم های هوشمند ترافیک، مقدار 203 ‏میلیون و 280 هزار لیتر در سال صرفه جویی در مصرف سوخت خواهیم داشت که معادل 28 میلیارد و ‏‏296 میلیون و 576 هزار تومان می باشد. این صرفه جویی در یک ساعت 15312 تومان است و بنابر آمار ‏و ارقام موجود با به کارگیری سیستم هوشمند 24 درصد صرفه جویی در مصرف سوخت خواهیم داشت.‏

مقدمه

سيستمهاي هوشمند حمل و نقل يكي

از دستاوردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات در

حمل و نقل است و در ت مام امور و زمينه هاي

فرهنگي، سياسي، اقتصادي كشور تأثير ب ه سزايي

دارد. حمل و نقل و جابجايي كالا و مسافر به

عنوان يكي از مهمترين نيازهاي بشر در

برنامه ريزيهاي كلان كشورها مورد توجه قرار

مي گيرد. امروزه فناوري اطلاعات براي حل

مشكلات حمل و نقل بسيار مورد توجه

كارشناسان قرار گرفته است . استفاده از اين

سيستم در صنعت حمل و نقل نيز امري بديهي

است زيرا تقويت و بازسازي بخش حمل و نقل

با استفاده از روشهاي نو و هوشمند و نيز با توجه

به جايگاه و اهميت ويژه كشور به دليل واقع

شدن در منطقه خاورميانه و خليج فارس و واقع

شدن در مسيرهاي مهم حمل و نقل بين المللي

و وسعت و موقعيت جغرافيايي آن ضرورت

استفاده از اين سيستم آشكار م ي گردد و دگرگوني

سريع و شگرفي در رشد و توسعه اقتصادي كشور

پديد مي آورد.

موارد متعددي از قبيل: آلودگيهاي

زيستمحيطي، ايمني (خسارتهاي مادي و معنوي

(ITS) سيستمهاي حمل و نقل هوشمند

در راه آهن

مقاله آموزشي، شماره 268

دي 1387

مركز تحقيقات راه آهن

ناشي از تصادفات )، اتلاف زمان و ان رژي و

معضلات ترافيكي، سرعت در جابجايي كالا و

امنيت آنها از جمله مشكلاتي است كه مي توان با

بكارگيري و استفاده از فناوري اطلاعات و

سيستمهاي حمل و نقل هوشمند آن را بهبود

بخشيد و موجب پيشرفت بخش حمل و نقل به

ويژه حمل و نقل ريلي گرديد.

(ITS) سيستم حمل و نقل هوشمند

چيست؟

سيستم حمل و نقل هوشمند يا

Intelligent Transportation System

با بهره گيري از فناوري ارتباطات، اطلاعات

مربوط به جابجايي كالا و مسافر را جمع آوري،

نگهداري، پردازش و توزيع نموده و باعث افزايش

بهره وري و ارتقاء سطح ايمني در حمل و نقل

مي گردد، اين حمل و نقل روان، كارا و ايمن را

سيستم حمل و نقل هوشمند مي نامند.

با توجه به تعريف فوق هدف از

هوشمندسازي حمل و نقلي ريلي، افزايش

بهره وري و بازدهي بهتر از سرمايه ه اي ثابت،

تجهيزات موجود و دستيابي به اهداف آينده با

پذيرش مسئوليت بيشتر ميباشد.

چکيده

رشد روزافزون علوم كامپيوتر و مخابرات در عصر حاضر تأثير شگرفي بر رشد و توسعه

جوامع داشته است. بسياري از متخصصين و پژوهشگران معتقدند كه در سراسر جهان كامپيوتر و

فناوري ارتباطات به عوامل مهم و تعيين كننده شيوه زندگي تبديل شد هاند. از تركيب كاربرد كامپيوتر

و ارتباطات، علوم و فناوري اطلاعات حاصل شده است كه در آن انسان با استفاده از سخت افزار و

نرم افزارهاي مختلف، در ايجاد اطلاعات و پردازش و نگهداري مجموع هاي از داد هها، قادر به افزايش

بهره وري و كاهش هزينه م يباشد.

در اين مقاله سعي م يشود تا با بررسي تأثير فناوري اطلاعات و سيستمهاي حمل و نقل

هوشمند، مخصوصاً حمل و نقل ريلي را بر اقتصاد، اشتغال و افزايش درآمد مورد تجزيه و تحليل قرار

داده و آنگاه ضرورت بكارگيري سيستمهاي حمل و نقل هوشمند در كشور با برنام هريزي دقيق مورد

توجه قرار گيرد.

كاظم فروزنده

كارشناس گروه برنامه ريزي

و بهره وري

مركز تحقيقات راه آهن

بهروز ابراهيمي لامع

رئيس گروه برنامه ريزي و

بهره وري

مركز تحقيقات راه آهن

مركز تحقيقات راه آهن

نقل را وادار كرده است تا به فكر استفاده بهينه از زيرساختهاي

موجود به منظور پاسخگويي به نيازهاي حمل و نقلي باشند.

اگر چه در كشور ايران استفاده از سيستمهاي حمل و نقل

هوشمند به صورت كامل آغاز نشده است و مراحل اوليه

استفاده از تكنولوژيهاي جديد در بهره برداري بهينه از

زيرساختها قرار دارند، لذا، لازم است پايه ريزي مناسب استفاده

از تكنولوژيهاي استاندارد هوشمندسازي حمل و نقل با دقت

مورد توجه قرار گيرد، تا از سرمايه گذاري مجدد و صرف

هزينه هاي تكراري به منظور هماهنگ و استانداردسازي

اين سيستمها در آينده جلوگيري شود .

با استفاده ITS سيستمهاي حمل و نقل هوشمند يا

از تكنولوژيهاي الكترونيكي و اطلا عرساني پيشرفته براي بهبود

عملكرد قطارها، خطوط ريلي و سيستمهاي كنترل و نظارتي

گونه هاي مختلف خدمات در شهرهاي ITS . عمل مي كنند

بزرگ و مناطق برون شهري را ارائه م يدهد كه برخي از آنها

به شرح زير مي باشد:

-1 كنترل چراغهاي ترافيك ريلي يا سيگنالينگ

-2 مديريت خط راه آهن

-3 مديريت جابجايي مسافر و حمل و نقل كالا

-4 مديريت تصادفات و سوانح و كنترل تقاطعهاي همسطح

ريلي- جاده اي به منظور جلوگيري از سوانح

-5 افزايش درآمد به لحاظ اقتصادي، افزايش درآمد يكي از

مي باشد، لذا با توجه به موقعيت ITS مزاياي مهم استفاده از

مناسب كشور ايران در منطقه خاور ميانه و آسيا به لحاظ حمل

و نقل ترانزيت ريلي، جهت جذب سهم بيشتري از بازار حمل و

ITS نقل ترانزيت، لازم است برنامه ريزي مناسب در استفاده از

صورت گيرد.

در حال حاضر، بابت خسارات وارد بر اقتصاد ملي و

نهايتاً افزايش هزين ههاي پرداخت براي سوانح، هر ساله مبالغ

گزافي جهت خسارات سوانح حمل و نقلي به صاحبان بار و

در ITS مسافران پرداخت مي شود. در صورتي كه با بكارگيري

سيستم حمل و نقل ريلي تعداد سوانح كاهش يافته و در نتيجه

خسارت وارد بر اقتصاد كشور كاهش مي يابد.

-6 ايجاد اشتغال: يكي از مهمترين مزاياي ايجاد سيستم حمل

و نقل هوشمند كاهش بيكاري و افزايش تعداد متخصصين در

كشور مي باشد. براي درك اهميت موضوع مي توان از مثال زير

استفاده كرد.

در كشور ژاپن فقط در سال 2005 با بكارگيري

سيستمهاي حمل و نقل هوشمند براي 330000 نفر شغل

در كشور تا ITS ايجاد شد و دولت ژاپن قصد دارد با گسترش

۲

مقاله آموزشي، شماره 268

اهداف سيستم حمل و نقل هوشمند

صنعت حمل و نقل به عنوان يكي از عناصر اصلي در

توسعه اقتصادي كشور، مهمترين زير ساخت محسوب م ي شود. به

طوري كه مي توان گفت بدون داشتن حمل و نقل كار ا و م درن

امكان دستيابي به توسعه همه جانبه و رونق اقتصادي ميسر

نخواهد شد . با توجه ب ه موقعيت طبيعي و جغرافيايي كشور ايران و

پتانسيل موجود در زمينه حمل و نقل ترانزيت در آن، مسئله حمل

و نقل و توسعه آن بيشتر بايد مورد توجه قرار گيرد.

با توجه به اينكه روشهاي سنتي و معمول حمل و نقل

در كشور كارايي و اثر بخشي لازم را ندارد، لذا براي رسيدن به

هدف اصلي توسعه پايدار كه همان رشد و توسعه بخش حمل و

نقل و اقتصاد كشور مي باشد، مي توان از سيستمهاي حمل و نقل

كه يكي از موثرترين راهكارهاي موجود براي (ITS) هوشمند

دستيابي به اهداف مورد نظر مي باشد، استفاده كرد . البته قبل از

در سيستم حمل و ن قل ريلي و ي ا ساير (ITS) طراحي و ايجاد

شقوق حمل و نقل، ابتدا بايد اهداف سيستم را كه به شرح زير

مي باشد، تعريف كرد.

مهمترين هدفه اي برقراري سيستمهاي هوشمند عبارتند

از :

-1 كاهش هزينه هاي سرمايه گذاري و استفاده بهينه از منابع

موجود در حمل و نقل ريلي و ساير شقوق حمل و نقل

-2 ارتقاء سطح ايمن ي و فرهنگ عبور مرور و بهبود ارائ ه خدمات

حمل و نقل به د ليل وجود برنامه ريزي دقيق و كار آمد در حمل و

نقل ترافيك

-3 افزايش سرعت جابجايي كالا و مسافر و صر فه جويي در وقت

مشتريان و نهايتاً جذب مشتري بيشتر در حمل و نقل ريلي

-4 كاهش بار ترافيكي و كنترل سرعت در جاده ها و مسير خطوط

با سرعت سنجهاي هوشمند از طريق رديابي و جمع آوري

اطلاعات سفر

-5 تعيين موقعيت تصادفات از طريق در يافت اطلاعات و سعي بر

كاهش تصادفات و خسارات ناشي از آن و سهولت اطلاع رساني

-6 بهينه سازي مصرف سوخت و كاهش آلو دگي هوا و كاهش

تخريب محيط زيست

ضرورت بكارگيري سيستم هاي هوشمند در حمل و

نقل ريلي

در عصر حاضر به دليل ارتقاي سطح زندگي و بالا رفتن

ارزش زمان براي مردم ، از يك طرف و مشكلات ناشي از افزايش

زيرساختهاي حمل و نقل از قبيل : زمان بر بودن، هزينه بالا و

محدوديتهاي منابع از طرف ديگر، راه آهن و ساير شقوق حمل و

ل

مقاله آموزشي، شماره 268

1 ميليون نفر شغل ايجاد نمايد. / سال 2015 براي 07

بكارگيري سيستمهاي حمل و نقل هوشمند اجباراً

قادر است نيروهاي متخصص بسياري را در زمين ههاي مختلف

الكترونيك، ترافيك، كامپيوتر، مخابرات و ساير صنايع ايجاد و

مشغول به كار نمايد. با توجه به سهم عمده اين بازار در

اشتغال زايي نيروهاي متخصص، يكي از جنبه هاي اصلي اين

بازار در كشور را مي توان جذب و پرورش نيروهاي متخصص و

جلوگيري از خروج اين نيروهاي مستعد از كشور عنوان كرد.

تجارب ساير كشورها

مطابق بررسيهايي كه در سراسر قاره اروپا صورت

به ITS گرفته است، نشان داده شده است كه منافع استفاده از

شرح زير مي باشد.

%50 كاهش در تلفات مربوط به تصادفات -1

%25 كاهش در زمان سفرها -2

%50 كاهش تأخير در حمل و نقل عمومي -3

%25 هزينه هاي كمتر در مديريت ناوگان حمل بار -4

%50 كاهش آلودگي هوا در شهرها -5

%30 كاهش اثرات زيست محيطي و انتشار گازهاي مخرب -6

CXHY و NOX و SO و 2 CO2

%23 افزايش عملكرد به موقع قطارها بر اساس برنامه -7

زمانبندي

%50 كاهش زمان انتظار مسافران -8

نهايتاً استفاده از سيستمهاي مكا نيابي خودكار

وسايل نقليه نزديك شونده به تقاطع ريل- جاده، تطابق برنامه

زمانبندي را از 72 % به 89 % افزايش داده است.

طراحي و اجراي سيستم حمل و نقل هوشمند

در هر كشوري با توجه به ITS طراحي و معماري

ساختار حمل و نقل ريلي و جاد هاي، بافت فرهنگي، اقتصادي،

وضعيت ناوگان باري و مسافري و آموزشهاي قبلي و سيستم

اطلاع رساني خاص همان كشور با توجه به نيازها، محدوديتها،

كمبودها و انتظارات آن كشور انجام مي شود بدين دليل طراحي

به طور كامل قابل تقليد و كپي برداري از ديگر كشورهاي ITS

كارآمد در كشور ابتدا بايد ITS جهان نم يباشد. براي داشتن

ايجاد شود تا ضمن (ITC) مركز اطلاعات حمل و نقل

گردآوري اطلاعات، توسط تجهيزات فراهم شده در اين مركز،

آنها را آناليز و نگهداري و سپس توزيع كرده كه اين عمل باعث

مي شود، سيستم حمل و نقل هوشمند وظيفه خود را به درستي

ايفا نمايد و اطلاعات درستي را در دسترس عموم قراردهد به

ميتوان اطلاعاتي همچون ITC عنوان مثال توسط

پيش بيني حوادث از قبيل تصادفات و مسدود شدن خطوط،

چگونگي وضعيت آب و هواي كشور، ميزان كشش جاذبه هاي

محلي، مشخص كردن محل ايستگاهها، فهرست مسيرها و نقشه

قرار داد. ITS آنها را جهت تسهيل در امر حمل و نقل در اختيار

كاربرد سيستمهاي حمل و نقل هوشمند

سيستمهاي حمل و نقل هوشمند كاربردهاي متفاوتي

را در روند حمل و نقل دارند كه به شرح زير مي باشد:

-1 مديريت و كنترل حوادث، 2- مديريت دستيابي وسايل نقليه

امدادي، 3- مديريت اخذ الكترونيكي عوارض، 4-هزينه پاركينگ،

-5 خريد و يا رزرواسيون بليت، 6- مانيتورينگ و كنترل حمل و

نقل سبك و سنگين، 7- مديريت ناوبري پيشرفته، 8- كنترل و

برنامه ريزي حركت قطارها در يك شبكه تك خطه راه آهن كه به

صورت خلاصه نحوه عملكرد اين سيستم را مي توان اينگونه

توصيف نمود. حجم و ميزان تراكم توسط حسگرهاي گوناگوني

كه در زير سطح ريلها و يا در حواشي آن نصب شده، سنجيده

شده و جهت پردازش و اخذ تصميم، توسط ابزارهاي ارتباطي

همچون فيبر نوري به مراكز كنترل مركزي ارسال م يگردد و با

در نظر گرفتن شرايط متفاوت، زمان بهينه توقف پشت قطار قبلي

و حركت در شبكه معابر منطقه در وضعيت سبز، پردازش و

دستورات لازم به دستگاههاي كنترل كننده ارسال مي گردد. در

برخي موارد ارائه اطلاعات جهت انتخاب ساير شيوه ها و

سيستمهاي حمل و نقل و دستيابي به مقصد توسط ديگر وسائط

نقليه و يا ارائه اطلاعاتي راجع به سطوح سرويس و عرضه

خدماتي كه در مقصد به مسافر ارائه م يشوند نيز به عنوان ديگر

به شمار م يآيند. مطالب ITS كاربردهاي سيستمهاي پيشرفته

را بيان ITS ياد شده صرفاً بخش كوچكي از كاربردهاي منافع

امروزه در اغلب كشورهاي ITS مي كند و گستره استفاده از

جهان، بسيار وسيع بوده و روند رو به رشد بسيار سريعي دارد.

(TMIS) سيستم مديريت اطلاعات حمل و نقل

Transportation management Information System

سيستم مديريت اطلاعات حمل و نقل توسط

وظيفه بايگاني و بازيابي (ITS) سيستمهاي حمل و نقل هوشمند

اطلاعات توليد شده را به عهده دارد و مي توان از اطلاعات

نقش مهمي را در تسهيل TMIS بايگاني شده استفاده نمود و

برنامه ريزي حمل و نقل هوشمند، تحقيقات و مديريت ايمني ايفا

مي كند. سيستم مديريت اطلاعات حمل و نقل راه آهن هسته

مركزي سيستم اطلاعات راه آهن است كه داراي يك سيستم

پردازش مركزي است و كار جمع آوري و ذخيره سازي اطلاعات

را بر عهده دارد.

۳

مركز تحقيقات راه آهن

مركز تحقيقات راه آهن

نتيجه گيري

از آنجا كه حمل و نقل رابطه اي مستقيم و مستحكم

با ساير بخشهاي اقتصادي- اجتماعي كشور دارد، بنابراين

صنعت حمل و نقل كشور در قرن 21 تبديل به اركان مهم

اقتصادي شده است، به طوري كه براي ارزيابي رشد و توسعه

اقتصادي كشورها بخش حمل و نقل كشورها نيز مورد ارزيابي

و سنجش قرار مي گيرد. به همين دليل بازسازي و تقويت

صنعت حمل و نقل مخصوصاً حمل و نقل ريلي و نهايتاً تجهيز

آنها به سيستمهاي هوشمند و ايجاد مراكزي از قبيل مركز

و راه اندازي و استفاده مستمر و (ITC) اطلاعات حمل و نقل

و (TMIS) بهينه از سيستم مديريت اطلاعات حمل و نقل

(DMIS) سيستم مديريت اطلاعات مخابراتي حركت قطارها

و شبك ههاي كامپيوتري جهت انتقال داده ها به بانك اطلاعاتي

و دريافت اطلاعات دقيق، كامل و به روز و بكارگيري نيروهاي

متخصص و در نهايت استفاده از سيستم حمل و نقل هوشمند

باعث رشد و توسعه بخش صنعت حمل و نقل ميشود (ITS)

و نهايتاً منافع اقتصادي بسياري به شرح زير خواهد داشت:

-1 افزايش ايمني: كاهش تصادفات در حمل و نقل ريلي و

جاده اي و درصد كاهش زمان نجات مجروحين از جمله منافع

محسوب م يشود. ITS كاربرد

-2 كنترل علائم و پيامها، كنترل سرعت، كنترل خالي بودن

خط: بررسي وضعيت آب و هوا و نظارت بر عملكرد راننده و

لكوموتيوران، كاهش زمان سفر و تأخير و كاهش هزينه ها و

بازدهي بالا و ايجاد اشتعال از جمله مزاياي اين سيستم

مي باشد.

ITS -3 منافع زيست محيطي: يكي از منافع مهم بكارگيري

در حمل و نقل كاهش مصرف سوخت و انرژي م يباشد و يكي

از پيامدهاي كاهش مصرف سوخت آسيب رساني كمتر به

محيط زيست ميباشد. جالب توجه است كه با بكارگيري اين

سيستم در حمل و نقل آمريكا يك ميليارد گالن گازوئيل

در سال صرفه جويي مي شود.

خذ Ĥ منابع و م

1] سيستمهاي حمل و نقل هوشمند، نشريه حمل و نقل ريلي، چاپ ]

پژوهشكده حمل و نقل، 1384

زمستان 1384 ، شماره 4 ،ITS 2] بولتن خبري ]

اطلاعات به روز و دقيق را براي تحت نظر گرفتن

سريع عمليات و افزايش كارايي حمل و نقل و بهبود مديريت در

اختيار پرسنل 4 مركز كه عبارت از دفتر مركزي، نواحي، مناطق

و ايستگاهها مي باشد، قرار مي دهد.

TMIS زيرسيستمهاي

داراي 5 زيرسيستم به شرح زير TMIS بخش ريلي

مي باشد:

-1 سيستم مديريت ردگيري لحظه اي و كنترلهاي باري

-2 سيستم مديريت اطلاعات بارنامه

-3 سيستم مديريت اطلاعات واگنها

-4 سيستم اطلاعات مديريت ايستگاهها

-5 سيستم اطلاعات مديريت قطارهاي مسافري

لازم به توضيح است كه زيرسيستمهاي ذكر شده تماماً

يك زيرسيستم يكپارچه مي باشند و سيستم مديريت ردگيري

است. TMIS لحظه اي واگنهاي باري، يك سيستم كليدي براي

TMIS كاربرد

شامل موارد ذيل مي باشد: TMIS كاربرد و عملكرد

-1 مديريت برنامه حمل و نقل، 2- حمل و نقل و ترافيك،

-3 حمل و نقل مسافري، 4- مديريت عمليات ايستگاهها،

-5 مديريت جريان واگنها، 6- تجزيه و تحليل حركت قطارها،

-7 مديريت تسهيلات راه آهن، 8- قيمت گذاري و هزينه يابي

حمل و نقل، 9- مديريت ايمني حمل و نقل، 10 - مديريت

قطارهايي با سرعت بالا و سيستم كنترل پيشرفته قطارها.

چيست؟ (DMIS) سيستم مديريت اطلاعات مخابراتي

Dispatch Management Information System

يك سيستم (DMIS) سيستم مديريت حركت قطارها

جديد و متمركز براي اعزام قطارها است كه در چهار سطح زير:

-1 دفتر مركزي راه آهن، 2- نواحي، 3- مناطق، 4- ايستگاههاي

اجرايي نصب مي گردد و داده ها در اين مناطق گردآوري م يشود

و در اختيار بهره برداران قرار مي گيرد.

به طور كلي بكارگيري فناوري جديد جهت گردآوري

داده ها در خصوص قطارها براي كل شبكه راه آهن و ارسال آنها

محسوب مي شود. اين اطلاعات DMIS به مناطق، وظيفه اصلي

به سطوح ديگر كه عبارت از دفتر مركزي راه آهن و نواحي مراكز

عملياتي مي باشد به صورت لحظهاي ارسال م يشود و به صورت

اتوماتيك اسناد و فايلها وارد پايگاه دادهها مي شود.

آنچه كه قابليت اعتماد اطلاعات مورد نياز ايستگاههاي

دفتر مركزي راه آهن و نواحي راه آهن را تضمين م يكند تبادل

مي باشد و موجب به DMIS و TMIS اطلاعات و تركيب

روز شدن دادهها ميگردد.

۴

مقاله آموزشي، شماره 268

‌ايران در جنوب غرب آسيا قرار گرفته است و از شمال به درياي خزر، ارمنستان، آذربايجان و تركمنستان و از جنوب به خليج‌فارس و درياي عمان محدود مي‌شود. كشورهاي همسايه ايران در غرب، تركيه و عراق و در شرق، افغانستان و پاكستان هستند. ايران كه عضو سازمان همكاري‌هاي اقتصادي (اكو) است، ‌در غرب و جنوب با منطقه اسكوا (كميسيون اقتصادي و اجتماعي ملل متحد در غرب آسيا) در شرق با زيرمنطقه سارك (انجمن جنوب آسيا براي همكاري منطقه‌اي) و در شمال با كشورهاي سي‌آي‌اس (كشورهاي مستقل مشترك‌المنافع) هم­مرز است. موقعيت جغرافيايي ايران آن را به منطقه ويژه‌اي براي ارتباط حمل‌ونقل زميني كشورهاي عضو مناطق اسكاپ و اسكوا از يك سو و ارتباط كشورهاي شمال و مركز آسيا و آب‌هاي آزاد خليج‌فارس و درياي عمان در جنوب از سوي ديگر، تبديل كرده است.

 

افزايش بهره وري انرژي و كاهش آلودگي، دستاورد حمل و نقل پايدار

تهيه و تنظيم: وحيد سعيديان

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

حمل و نقل پايدار از مفاهيمي است كه همواره تغيير نوع سوخت و كاهش مصرف سوخت خودرو يا استفاده از حمل و نقل عمومي ‌را به ذهن مي‌آورد. در اين بين، توجه به مباحث مرتبط با توسعه پايدار به ويژه بيانيه استانبول را مي‌توان با تبيين علل ناپايداري در شهر‌ها و عوامل تأثيرگذار بر حمل و نقل با رويكرد پايداري، بررسي كرد. در كنار آن، مي‌توان ضرورت‌ها و الزام‌هاي دستيابي به حمل و نقل پايدار را در طراحي و برنامه‌ريزي شهري ارائه داد. البته بررسي ابعاد متغيرهايي چون توسعه پايدار و محور‌هاي آن مي‌تواند ابعاد مختلف اين فرايند را مشخص كند. در كنار اين امر، توجه به متغيرهايي كه در نگاه اول چندان با حمل و نقل مرتبط نمي‌شود اما در عمل نقش تأثيرگذاري در اين حوزه دارد نيز ضروري است. براي مثال، توجه به كاربري زمين‌هاي شهري به صورت يك متغير تأثيرگذار نبايد مورد كم‌توجهي قرار گيرد.

 

اتوماسيون سامانه حفاظتی حمل و نقل ريلی

تأليف: مهندس حليمه حسين­پور، مهندس جواد برکچيان

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

يکي از تقسيم­بندي­هاي کلي و متداول برای سامانه­هاي حمل و نقل همگاني به صورت اتوبوس، تراموا، قطار سبک شهري و متروست. منظور از قطار سبک شهري سامانه­اي است که عمدتاً در مسيرهاي خاص و جدا از ساير وسايل نقليه و عابرين حرکت مي­کند. مسير اين نوع سامانه ممکن است در سطح زمين، زير زمين يا در بالاي سطح زمين باشد. امروزه در شهرهاي بزرگ جهان براي انتقال حجم عظيم مسافران در سطح شهر از اين سامانه حمل و نقل استفاده مي­شود. آنچه در اين مقاله مورد بحث قرار مي­گيرد سامانه حفاظتي مورد استفاده در اين سامانه حمل و نقل است كه به عنوان سامانه سيگنالينگ شناخته مي­شود. سيگنالينگ به معناي سامانه‌هاي هشدار و علامت‌‌دهي و همچنين سامانه‌‌هاي مخابراتي است. سامانه توقف خودکار قطار از مهمترين سامانه­هاي ايمني و حفاظت قطار محسوب مي­شود که اکنون به عنوان يک استاندارد در خطوط راه آهن استفاده مي­گردد.

 

روشهاي نوين در تشخيص و شناسايي خطا در سامانه­هاي ريلي

تأليف: مهندس فرزانه كرمي، دکتر جواد پشتان

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

امروزه با توجه به اهميت سامانه­هاي ريلي در جابه­جايي مسافر، دارا بودن شرايطي چون ايمني در حمل و نقل، هزينه کم و سرعت در فرايند تعميرات و نگهداري ضروري به نظر مي­رسد. مسئله اصلي، تشخيص به موقع خطاهاي به وجود آمده و اجراي روشهاي مختلف جبران خطاست پيش از اين که خسارت سنگيني به سامانه تحميل ‌شود. در گذشته در بسياري از شبکه­هاي ريلي بازديد از ناوگان و زيربنا به صورت دستي انجام مي­گرفت که اين روش از يک سو به علت خطا و عدم بازديد صحيح عامل انساني باعث بروز سوانح و خسارات سنگين مي­گرديد و از سوي ديگر کند بودن فرايند بازديد دستي، کاهش بهره­وري و افزايش هزينه را در بر داشت. در حال حاضر در پي توسعه روز افزون صنعت ريلي و  توليد قطارهاي با سرعت بالا، مسئله تأمين ايمني و به طور کلي تشخيص و شناسايي عيوب و بر طرف کردن آنها پررنگ­تر شده است. در اين مقاله ابتدا سامانه­هاي تشخيص و شناسايي خطا معرفي شده، در ادامه خطاهاي رايج درسامانه­هاي ريلي و روشهاي نوين براي تشخيص و شناسايي خطا مورد بررسي قرار مي گيرد. در پايان، مقايسه ميان اين روشها از مناظر گوناگون انجام مي­گيرد.

 

ارزيابي راهبرد استفاده از فناوري‌هاي نوين در مديريت ناوگان حمل و نقل عمومي

تأليف: مهندس امير روحي، مهندس محمد پوررضا

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

توسعه حمل و نقل عمومي يكي از مهمترين سياستها در كلان شهر‌هاي ايران است. به خصوص فشار ناشي از سهميه‌بندي سوختف بار مضاعفي را بر دوش حمل و نقل عمومي شهرهاي كشور انداخته است. از بين سامانه‌هاي حمل و نقل، سامانه تندرو ياBRT  از يك سو به خاطر هزينه سرمايه‌گذاري و زمان اجراي پايين و از سوي ديگر به لحاظ جابه­جايي حجم انبوه مسافر، داراي بازده بسيار بالايي است كه مورد توجه مديران شهري واقع گرديده است. سامانه تندرو به پنج بخش اصلي شامل: ناوگان، ايستگاه، مسير ويژه، سامانه‌هاي هوشمند حمل و نقل (ITS) و مديريت و بهره‌برداري تقسيم مي‌‌شود كه چهار بخش اول، سخت­افزاري و بخش پنجم، نرم­افزاري است. فناوري‌هاي مختلفي براي سامانه‌هاي هوشمند اين طرح وجود دارد که در اين مقاله سعي شده‌ است به بررسي و ارتباط بين بخش چهارم (ITS)  و بخش پنجم (مديريت و بهره‌برداري) اين سامانه پرداخته شود و ضمن تحليل و بيان ويژگي‌هاي هر كدام از زير سامانه‌هاي اين بخش، گزينه‌هاي مختلفي كه براي آن مطرح است به روش ماتريس سلسله مراتب نيل به هدف AHP بررسي گردد و طرح بهينه عملياتي كه برای ارتقای سامانه تندرو در تهران به دست آمده است ارائه گردد.

 

بررسي كاربرد سامانه­هاي حمل و نقل هوشمند در مديريت تأثير شرايط جوي مسير

تأليف: مهندس محمود صفارزاده، مهندس بابك ميربها

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

در اين پژوهش سعي بر آن بوده است تا نسبت به بررسی کاربردهاي سامانه­هاي هوشمند حمل و نقل در کاهش تأثيرات شرايط جوي بر شرايط عملکردي مسير اقدام گردد. در اين خصوص، ابتدا نسبت به تعيين نقش و جايگاه خدمات مديريت شرايط جوي در ساختار معماري ITS پرداخته شده است. در گام بعدي نسبت به معرفي برخي از مهمترين فناوري­هاي ITS که در قالب خدمات مديريت شرايط جوي مسير مؤثرند، اقدام و نحوه عملکرد آنها در قالب اين خدمات تبيين گرديده است. در نهايت نسبت به روشهاي مختلف يکپارچه­سازی سامانه­هاي هوشمند حمل و نقل و مقايسه آنها با يکديگر اقدام شده است. نتايج مؤيد اين مطلب است که با توجه به تنوع فناوري­هايي که مي­تواند در قالب خدمات مديريت شرايط جوي مسير به کار رود، استفاده از يک سرور يکپارچه­سازی اطلاعات در جهت کاهش هزينه­ها و واسطه­هاي کاربر، بهترين روش است.

 

بررسي و ارزيابي عملكرد هوشمندسازي كنترل تقاطعات در تهران

تأليف: مهندس علي اقباليان، مهندس ياسر رشيدي ورنكشي، مهندس مريم مهدي­نژاد

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

در اين مقاله ابتدا به معرفي سامانه كنترل هوشمند تقاطع و انواع آن، گستره به كار گيري در دنيا، منافع و هزينه‌هاي سامانه و همچنين وضعيت كاربرد آن در شهر تهران پرداخته شده است. سپس اطلاعات لازم براي شبيه‌سازي يكي از تقاطعات تهران جمع‌آوري و ارائه شده است. پس از آن، شبيه‌سازي ترافيكي با نرم‌افزار Syncro 4 انجام شده و نتايج شبيه­سازي كه نشانگر مقادير شاخصهاي ارزيابي قبل و بعد از اجراي هوشمندسازي تقاطع است، ارائه گرديده است. در مرحله بعد، نتايج حاصل مورد تحليل و ارزيابي قرار گرفته و ميزان منافع حاصل از سامانه به‌ويژه در زمينه كاهش مصرف سوخت برآورد شده است. بر اين اساس، 21.07 ليتر بنزين و 3.91 ليتر گازوئيل در يك ساعت با به كارگيري اين سامانه در تقاطع مورد بررسي صرفه‌جويي حاصل شده است. سپس به برآورد منافع، هزينه‌ها، سود سالانه و ميزان بازگشت سرمايه به كار گيري سامانه پرداخته شده است كه ميزان بازگشت سرمايه داخلي (IRR)، 115٪ به دست آمده است.

 

كنترل مكانيزه تردد خودروها در مناطق پرازدحام

تأليف: دکتر حميدرضا عطائيان، دکتر حبيب رستمی

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

بعضی کشورهای توسعه­يافته در امريکا، اروپا و حتی برخی کشورها در آسيای جنوب شرقی با به کار گيری روشهای نوين در زمينه کنترل تردد خودروها، ايجاد سازمانهای مجازی و ترويج شيوه­های کسب و کار الکترونيکی، تمايل به انجام سفرهای درون­شهری با استفاده از خودروهای شخصی را حد امکان کاهش دهند. نکته مهم توجه به نقش و جايگاه فناوری اطلاعات برای کسب موفقيت در اجرای برنامه­های مورد نظر است.

 

تناسب جاده با لاستيك اتومبيل

ترجمه: مهندس مهدي پوررفعتي

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

در آن سوي اتوماسيون صنعتي، صنعت بينايي ماشين در جستجوي بازارهاي جديد در زمينه­هايي مثل حمل و نقل است.كارهاي مربوط به ايمني بزرگراهها اغلب شامل نظارت و اجراي خودکار است. در حالي كه يك كار ديگر مربوط به ايمني بزرگراهها كه مبتني بر بينايي ماشين باشد مي­تواند بر شرايط واقعي سطح جاده نظارت كند.

 

سامانه ردياب ماهواره­ايGPS

ترجمه: مهندس محمد شهرتي­فر

(سال دوم – شماره پنجم – دی ماه 1387)

همه ماجرا از زماني شروع شد که وجود موشکهاي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در کوبا لو رفت و چنان ولوله­اي سراسر امريکا را فرا گرفت که ارتش ايالات متحده امريکا تصميم گرفت، سامانه­اي طراحي کند تا با آن مختصات و جزئيات نقطه به نقطه کره خاکي را در اختيار داشته باشد. لذا اين سامانه به سفارش وزارت دفاع ايالات متحده با نامGPS  معروف، توليد و در مدار قرار گرفت. اين سامانه در ابتدا فقط در انحصار ارتش قرار داشت، اما در سال 1980 استفاده همگاني از آن آزاد و آغاز شد. خدمات اين مجموعه در هر شرايط آب و هوايي و در هر نقطه از کره زمين در تمام ساعات شبانه روز در دسترس است. پديد آورندگان اين سامانه هيچ حق اشتراکي براي کاربران در نظر نگرفته­اند و استفاده از آن کاملاً رايگان است.

 

قطار شهري، اصلي­ترين راهبرد حمل­ونقل پايدار

تهيه و تنظيم: وحيد سعيديان

(سال دوم – شماره يکم – ارديبهشت ماه 1387)  

يكي از مواردي كه به بحران ترافيك در كلان­شهرهاي كشور همچون تهران، اصفهان، تبريز و مشهد دامن زده، عدم استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي است، اين در حالي است كه با استفاده از بسياري از روش­ها مي‌توان از ميزان اين مشكلات كاست. در واقع با استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي، فرهنگ سازي و كار گروهي و استفاده از نظام حمل و نقل عمومي مانند اتوبوس شركت واحد و قطار شهري (مترو) مي‌توان كيفيت مسافرت درون شهري را بهبود بخشيد. ضمن آن كه احداث مترو يكي از اصلي‌ترين راهكارهاي حل مشكل ترافيك و آلودگي هوا در جهان شناخته شده است. در كنار آن صرفه‌جويي در وقت و هزينه و كاهش آلاينده‌ها از جمله منافع اوليه توسعه خطوط متروست ...

 

زمينه­هاي کاربردي ITS در حمل­ونقل و ترافيک

تأليف: دکتر حميد بهبهانی، مهندس فرشيدرضا حقيقی، مهندس آرش فصيح­پور

(سال دوم – شماره دوم – تير ماه 1387)  

در تمام دنيا استفاده بهينه از انرژي و زمان در سر لوحه كارها قرار مي‌گيرد، در حمل و نقل نيز طرح‌هاي جديد با استفاده از فناوري به منظور رسيدن به اين هدف حركت مي‌كنند، نظام هوشمند حمل و نقل و خدمات مختلف آن، يكي از طيف‌هاي بهره‌وري است. نظام هوشمند حمل و نقل (ITS) طيف وسيعي از ابزارهاي جديد اداره شبكه حمل و نقل و خدمات رساني به مسافران را در بر مي­گيرد. در واقع ITS اختلاط فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي با وسايل نقليه و شبكه‌هاي راهي است كه مسافران و كالاها از طريق آن جا به جا مي‌شوند. ابزارهاي ITS (حمل و نقل تله‌ماتيك) بر سه مشخصه اصلي يعني «اطلاعات»، «ارتباطات» و «تجميع» استوارند. جمع‌آوري، پردازش، تجميع و عرضه اطلاعات، اساس ITS هستند. ابزارهاي ITS اين امكان را به مسئولان، سازمان‌ها و مسافران مي‌دهد تا از اطلاعات بهتر و هماهنگي مناسب‌تري برخوردار شوند و تصميم‌هاي صحيح‌تري براي برنامه‌ريزي سفر اتخاذ كنند.

 

برنامه­ريزي انواع کاميون مورد نياز براي حمل سفارشهاي مشتريان در مجتمع فولاد مبارکه

سعيد ايزدي، سهيلا کاوش

(سال سوم – شماره دوم – تير ماه 1388)  

يکي از زمينه­هاي برنامه­ريزي در صنعت فولاد، برنامه­ريزي حمل محصولات نهايي تهيه شده برای سفارشهای مشتريان است. سفارشهای مشتريان اغلب شامل يک يا چندين محصول نهايي است که به دليل شرايط توليدي و وضعيت ديگر سفارشها، الزاماً در يک زمان، آماده براي حمل نيستند. با توجه به هزينه­هاي بالاي حمل و نقل جاده­اي، تنوع و تناژ محصولات توليدي، مي­بايد  استفاده بهينه از ظرفيت مجاز حمل هر کاميون به منظور حمل تعداد مناسب محصول انجام شود. در اين مقاله روش بهينه­اي براي دسته­بندي محصولات آماده شده مشتريان، بر اساس ظرفيت انواع کاميونهاي در دسترس، به منظور کمينه کردن تعداد کاميون مورد استفاده در هر روز، ارائه شده است. روش ارائه شده، ترکيب يک روش ابتکاري با مدلسازي رياضي است. اين مقاله بر اساس سامانه پياده­سازي شده براي برنامه­ريزي انواع کاميون مورد نياز در هر روز، در مجتمع فولاد مبارکه است.

واژه­های کليدي

برنامه­ريزي حمل، مسئله کوله پشتي، مجتمع فولاد مبارکه

 

 

طراحي سامانه هوشمند تشخيص تصادف با استفاده از فناوري اطلاعات و پردازش تصوير

مصطفي موسوي، محمود فتحي

(سال سوم – شماره دوم – تير ماه 1388)  

با توجه به آمار بالاي تصادفات در ايران و نياز به حضور به­موقع مراكز امدادي و انتظامي، وجود سامانه­اي هوشمند كه بتواند تصادف را تشخيص دهد و به مراكز مربوط اطلاع دهد مي­تواند در سرعت عمل رسيدگي به محل تصادف بسيار مفيد ­باشد. در اين تحقيق، يک سامانه تشخيص و گزارش تصادف در تقاطعها بر پايه بينايي­ ماشين پيشنهاد مي­شود. اين مدل، ابتدا از روي تصاوير ويدئويي دوربينهاي CCD خودروها را تشخيص داده، سپس خودروهاي متحرک را دنبال مي­کند. خصوصياتي مانند تغييرات سرعت، موقعيت، ناحيه و جهت حرکت خودروها را استخراج مي‌نمايد. اين ويژگي­ها، خصوصيات مناسبي براي تشخيص يک تصادف در يک چهار راهند. اين مدل سپس بر پايه خصوصيات استخراج شده تصميم­گيري مي‌کند که يک تصادف اتفاق افتاده است يا خير؟ در مرحله آزمايش، چهار تصادف رخ داده در چهار راه، از سوي سامانه تشخيص داده شده است. واضح است که در اين مدل، کليپهاي ويدئويي براي تحليل مطمئن يک تقاطع، بسيار پر اهميتند.

واژه­هاي کليدي

تشخيص تصادف، پردازش تصوير، تصاوير متحرک

 

اخذ عوارض از خودروها به صورت خودکار و هوشمند (بدون توقف) / ص 49

ناصر پورمعلم، محمدمهدي حاجي­زماني

(سال سوم – شماره سوم – شهریورماه 1388)

پيشرفتهاي علمي بشر، در زمينه­هاي گوناگون باعث افزايش راحتي و شاخصهاي متفاوت در علوم مختلفند. علم حمل و نقل با توجه به ماهيت خود، از اين قاعده مستثني نيست و همگام با ساير علمها دچار تغييرات محسوسي شده است. يکي از اين تغييرات هوشمندسازي و خودکار سازي مسائل ترافيکي است، مانند اخذ عوارض. در اين مقاله در ابتدا به بررسي روش سنتي اخذ عوارض و مزايا و معايب آن مي­پردازيم. سپس روش مکانيزه و هوشمند اخذ عوارض را توضيح داده، مراحل انجام کار را بيان مي­کنيم و به بررسي مسائل مختلف از جمله مزايا و معايب آن خواهيم پرداخت.

واژه­هاي كليدي

عوارض، حمل و نقل هوشمند، تراشه­هاي هوشمند، اخذ عوارض مکانيزه

 

 

تخمين حجم ترافيک در بزرگراههاي تهران با سامانه موقعيت­يابي گوشي­هاي تلفن همراه /

مسئله کنترل حجم ترافيک در بزرگراهها مسئله­اي مهم در شهرهاي بزرگ است. دانستن اين که وضعيت ترافيکي در يک لحظه و در يک بزرگراه به چه صورت است، راه حلهاي مناسبي را براي ارائه خدمات ديگر فراهم مي­کند. شهر تهران نيز براي حل اين مسئله از دوربينهاي مدار بسته براي کنترل ترافيک استفاده مي­کند. مشکل اصلي در مورد اين روش، نيمه خودکار بودن آن است. يعني براي کنترل تصوير دوربينها، به انسان نياز است. در اين مقاله روشي تمام خودکار براي تخمين حجم ترافيك پيشنهاد مي­شود. اين روش مبتني بر شبكه مخابراتي و بر مبناي موقعيت­يابي گوشي­هاي تلفن همراه خواهد بود. امكان­سنجي اين روش براي بزرگراههاي شهر تهران، انجام خواهد شد. براي امكان­سنجي اين روش لازم است تا نقشه بزرگراههاي تهران استخراج شوند. روش پيشنهادي از تكنيكهاي تطبيق با نقشه استفاده مي­كند. نتيجه امكان­سنجي نشان مي­دهد كه براي تهران اين روش صرفاً محدود به بزرگراههاي واقع در مناطق نيمه شهري خواهد بود.

وضعیت سواد رسانه­ای دانشجویان در عصر جهانی شدن

 پژوهش حاضر به منظور بررسی وضعیت سواد رسانه­ای دانشجویان در عصر جهانی شدن انجام شده است. روش تحقیق از نظر شیوه گردآوری اطلاعات توصیفی (پیمایشی) و از نظر هدف کاربردی بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان سال آخر دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی به تعداد (N=4144) نفر بوده است. حجم نمونه مطابق با جدول «گرجسی و مورگان» (n=352) نفر برآورد گردید که این تعداد به شیوه تصادفی ساده از جامعه آماری انتخاب شده است. ابزار گردآوری داده­ها، پرسشنامه­ای محقق ساخته مشتمل بر 25 گویه‌ در مقياس هفت درجه­ای بوده است. روایی پرسشنامه با اخذ نظرات چند تن از اساتید باتجربه و صاحب­نظر بدست آمد. برای محاسبه پایایی آن نیز تعداد 40 پرسشنامه بین جامعه آماری توزیع و با استفاده از آلفای کرونباخ، ضریب 0.94 برآورد گردیده است. داده­های گردآوری شده در دو سطح توصیفی و استنباطی همچون آزمون تی تک نمونه­ای، آزمون تی برای دوگروه مستقل، آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس از طریق نرم­افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج بدست آمده نشان داد که وضعیت سواد رسانه­ای دانشجویان در سطح ضعیفی قرار دارد. به­طوری­که آموزش­های دانشگاهی نیز تاثیری در ایجاد سواد رسانه­ای در بین دانشجویان نداشته است. همچنین بین نظرات نمونه­های مورد مطالعه در مورد میزان آگاهی از سواد رسانه­ای از نظر جنسیت، وضعیت شغلی، وضعیت تاهل و سن تفاوت معناداری مشاهده نشده است.